همشهریآنلاین - مجیدجباری: بارشهای سال آبی جاری در مجموع چهره امیدوار کننده تری نسبت به سال گذشته برای کشور ترسیم کرده اما توزیع این بارش ها یکسان نبوده است. در حالی که برخی استان ها روزهای پربارشی را پشت سر گذاشته و حتی از شرایط نرمال خود فراتر رفته اند، تعدادی از استان ها همچنان با کمبود بارش مواجه هستند. نکته قابل توجه اینکه نام گیلان که مرکز آن به «شهر باران» معروف است، صدرنشین استانهایی است که امسال بیشترین کاهش بارش را ثبت کردهاند. همزمان با برخی گمانه زنیها درباره ورود ال نینو و پایان بحران آب در کشور، کارشناسان هواشناسی درباره بزرگنمایی نقش ال نینو در رفع بحران کم آبی ایران هشدار میدهند.
هشدار درباره بزرگنمایی نقش ال نینو
یک دکترای هواشناسی با اشاره به شایعات و اخبار متعددی که به تازگی از سوی برخی کارشناسان و رسانه ها درباره وقوع سوپر ال نینو و تاثیر آن بر رفع بحران آبی ایران مطرح میشود، تاکید کرد: حتی ال نینوی قوی نیز به معنای پایان خشکسالی نیست، زیرا جبران کسری بارشها و احیای منابع آب زیرزمینی دستکم به ۴، ۵ سال بارش مطلوب و مستمر نیاز دارد. بنابراین مدیریت مصرف آب و صرفهجویی همچنان باید در اولویت قرار داشته باشد.
ساناز جعفری در برنامه «سرزمین من» تلویزیون اینترنتی همشهری درباره تاثیر پدیدههای اقلیمی بر ایران اظهار کرد: بسیاری از سامانههای جوی که بر آبوهوای کشور اثر میگذارند، لزوما در ایران شکل نمیگیرند. برخی از مهمترین عوامل موثر بر بارشها و دما در کشور، پدیدههای دورپیوندی هستند که در نقاط دوردست جهان به ویژه بر روی اقیانوس آرام شکل میگیرند اما آثار آنها در مناطق مختلف از جمله خاورمیانه و ایران مشاهده میشود.
او با اشاره به دورپیوندهای ال نینو و لانینا توضیح داد: این دو پدیده در واقع دو روی یک سکه هستند و از تغییرات دمای آبهای سطحی اقیانوس آرام ناشی میشوند. در دوره النینو، آبهای گرم اقیانوس به سمت مرکز و شرق اقیانوس آرام گسترش مییابند و این وضعیت معمولا میتواند زمینه بارش های بهتر در ایران را به ویژه در پاییز و زمستان فراهم کند. لانینا اما بیشتر با کاهش بارندگی و تشدید شرایط خشکسالی در کشور همراه است.
امسال ال نینو حاکم میشود؟
این کارشناس هواشناسی با بیان اینکه از سال ۲۰۲۵ تاکنون شرایط اقیانوس آرام در وضعیت خنثی قرار داشته است، افزود: بر اساس پیشبینی های جهانی، در خوش بینانه ترین سناریو، نشانهای از حرکت به سمت لانینا مشاهده نمیشود و احتمال شکلگیری ال نینو در سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ بیشتر است. با این حال، این پیش بینی ها قطعی نیستند و نمیتوان از هم اکنون درباره وقوع حتمی النینو یا شدت آن اظهار نظر کرد.
جعفری همچنین درباره استفاده برخی رسانهها از عنوان سوپر النینو گفت: در حال حاضر هیچ شواهد علمی معتبری مبنی بر شکلگیری ال نینو قوی که بتواند شرایط استثنایی برای ایران ایجاد کند، وجود ندارد و طرح چنین موضوعاتی بیشتر به رسانهها مربوط است.
این دکترای هواشناسی با رد ادعاهایی مبنی بر پایان خشکسالی در صورت وقوع ال نینو تصریح کرد: حتی اگر ایران یک سال بسیار پربارش را تجربه کند، به دلیل انباشت خشکسالی های چند سال اخیر و کاهش شدید منابع آبهای زیرزمینی، این وضعیت به معنای رفع بحران نخواهد بود و برای جبران بخشی از این کسری، دست کم به چندین سال متوالی بارش مناسب نیاز داریم.
تاثیر انهدام رادارها بر بر بارش
جعفری در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به پرسش همشهریآنلاین درباره شایعات مربوط به تاثیر انهدام رادارها و یا سامانههای نظامی مستقر در کشورهای همسایه بر وضعیت بارش ها اشاره کرد و گفت: رادارها صرفا ابزار پایش و شناسایی پدیدههای جوی هستند و توانایی ایجاد، حذف یا هدایت سامانه های بارشی را ندارند. بنابراین ادعاهایی مبنی بر تاثیر تخریب رادارها بر افزایش یا کاهش بارشها هیچ مبنای علمی ندارد.
نقش رادارهای متخاصم در بارشهای ایران | جنگ اقلیمی کشورهای منطقه صحت دارد؟
او همچنین درباره ابردزدی یا تغییر عمدی الگوهای بارش توسط کشورهای دیگر اشاره کردو گفت: دانش و فناوری بشر هنوز به مرحلهای نرسیده که بتواند در مقیاس یک کشور پهناور مانند ایران، الگوهای جوی را کنترل یا مدیریت کند. حتی فناوری بارورسازی ابرها نیز تنها در شرایط محدود و در صورت وجود ابرهای مناسب میتواند اثرات جزئی بر میزان بارش داشته باشد.
جعفری در پایان تاکید کرد: صرفنظر از پیش بینی ها درباره النینو یا سایر پدیدههای اقلیمی، مدیریت مصرف آب و انرژی باید همچنان در اولویت قرار گیرد.یک یا چند دوره بارندگی مناسب به تنهایی قادر به رفع انباشت بحران آب در کشور نخواهد بود.
آخرین جزئیات میزان بارشهای کشور در سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ ( تا ۱۱ خرداد)
- ۲۲۵.۴ میلیمتر: میانگین بارش در کل کشور درسال آبی جاری
- ۳ درصد: افزایش نسبت به میانگین بلند مدت
- ۷۷ درصد:افزایش نسبت به سال گذشته
استانهایی صدرنشین در جدول بارشها
- ایلام: ۱۴۵.۸ میلیمتر افزایش بارش نسبت به میانگین بلندمدت
- هرمزگان: ۱۲۳.۲ میلیمتر افزایش بارش نسبت به میانگین بلندمدت
- کردستان: ۸۸.۵ میلیمتر افزایش بارش نسبت به میانگین بلندمدت
- آذربایجان غربی: ۸۱ میلیمتر افزایش بارش نسبت به میانگین بلندمدت
استان های صدرنشین در جدول کمترین بارشها
- گیلان : ۱۸۰.۳ میلیمتر کاهش بارش نسبت به میانگین بلند مدت
- تهران: ۹۹.۳ میلیمتر کاهش بارش نسبت به میانگین بلند مدت
- کهگیلویه و بویراحمد: ۹۸.۶ میلیمتر کاهش بارش نسبت به میانگین بلند مدت
- مرکزی: ۸۵.۹ میلیمتر کاهش بارش نسبت به میانگین بلند مدت
نظر شما